จากพาร์ทที่แล้วที่เราได้เน้นย้ำถึงความสำคัญของการที่ HR ต้องตระหนักถึงความเสี่ยงและผลกระทบของการละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลของพนักงาน เราได้เห็นแล้วว่าการมีมาตรการป้องกันที่รัดกุมเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง และในพาร์ทนี้เราจะก้าวไปอีกขั้นด้วยการนำเสนอแนวทางปฏิบัติที่ HR สามารถนำไปใช้ได้จริง เพื่อสร้าง “เกราะเหล็ก” ที่แข็งแกร่งสำหรับการปกป้องข้อมูลพนักงาน โดยเราจะมาดูกันว่าเมื่อต้องเก็บข้อมูลสำคัญเหล่านี้ จะต้องทำอย่างไรให้ข้อมูลปลอดภัยที่สุด เพื่อสร้างความมั่นใจให้กับพนักงาน และเสริมสร้างความน่าเชื่อถือให้กับองค์กรในระยะยาว
ทำอย่างไรได้บ้างเมื่อต้องการเก็บข้อมูลของพนักงานให้ปลอดภัยที่สุด
- กำหนดวัตถุประสงค์การเก็บ รวบรวม ใช้และเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลให้ชัดเจน
ฝ่ายทรัพยากรบุคคลจะต้องกำหนดวัตถุประสงค์ในการเก็บและใช้ข้อมูลพนักงานให้ชัดเจน โดยเตรียมเอาไว้ก่อนการเก็บข้อมูลส่วนบุคคลหรือตั้งแต่เริ่มรับพนักงานคนนึงเข้ามาทำงาน ซึ่งต้องมีการขอความยินยอมในการใช้ข้อมูลส่วนบุคคลต่างๆ เช่น ใช้ลายนิ้วมือเพื่อบันทึกเวลาเข้าออกในการทำงาน หรือข้อมูลผู้ติดต่อฉุกเฉินเพื่อใช้ในกรณีเร่งด่วน ทั้งนี้การกำหนดวัตถุประสงค์นั้นต้องดำเนินไปตามข้อกำหนดใน PDPA และยังต้องคำนึงถึงฐานกฎหมายอื่นที่นำมาใช้ประกอบการรับพนักงานเข้าทำงานด้วย
- ขอความยินยอมอย่างโปร่งใส
พนักงานต้องได้รับแจ้งเกี่ยวกับวิธีการเก็บและใช้ข้อมูลของตน พร้อมทั้งมีสิทธิ์ให้หรือเพิกถอนความยินยอมเมื่อใดก็ได้ องค์กรควรใช้แบบฟอร์มขอความยินยอมที่อ่านเข้าใจง่าย และแจ้งข้อมูลอย่างโปร่งใสสามารถตรวจสอบได้ และไม่ควรมีข้อความเชิงบังคับเพื่อให้พนักงานยินยอมให้ใช้ข้อมูลชุดนี้
- ควบคุมการเข้าถึงข้อมูล
ต้องมีการจำกัดสิทธิ์การเข้าถึงข้อมูลพนักงานให้เฉพาะผู้ที่จำเป็นต้องใช้ข้อมูลเท่านั้น ควรมีระบบยืนยันตัวตน และกำหนดระดับการเข้าถึงข้อมูลตามบทบาทหน้าที่ของพนักงาน ทั้งนี้ก็เพื่อป้องกันการรั่วไหลหรือละเมิดข้อมูลอีกขั้น โดยหากใช้ระบบเก็บข้อมูลที่เหมาะสมหรือถูกหลักตาม PDPA การกำหนดสิทธิ์ของแต่ละตำแหน่งจะสามารถทำได้ง่ายยิ่งขึ้นและยังปลอดภัยกว่าการล็อครหัสไฟล์แบบปกติด้วย เนื่องจากสามารถตรวจสอบประวัติของผู้ที่เข้าใช้งานระบบได้
- มีมาตรการป้องกันข้อมูล
อย่างที่กล่าวไปข้างต้นว่าการเข้ารหัสข้อมูลช่วยป้องกันการเข้าถึงโดยไม่ได้รับอนุญาต แต่ในขณะเดียวกันแพลตฟอร์มที่ HR ใช้ควรตอบรับกับมาตรการตามที่ PDPA ตั้งไว้ เช่น หากข้อมูลนั้นมีอายุเกินกว่าช่วงที่ให้ความยินยอม ระบบจะต้องเปลี่ยนข้อมูลชุดนั้นให้เป็นรหัสเพื่อไม่ให้ใครนำมาใช้ได้อีก หรือมีฟังก์ชันการรักษาความปลอดภัยเพิ่มเติม เช่น ขณะรับส่งข้อมูลส่วนบุคคลผ่านระบบควรมีการเข้ารหัสข้อมูลเพื่อป้องกันการถูกโจรกรรมระหว่างการส่ง และสามารถแปลงกลับมาเป็นข้อความเหมือนเดิมได้อีกครั้งเมื่อส่งข้อมูลถึงปลายทางแล้ว รวมถึงมีระบบป้องกันภัยคุกคาม เช่น การสำรองข้อมูล และการตรวจจับพฤติกรรมที่ผิดปกติ
- ลบข้อมูลที่ไม่จำเป็น
ตามที่ PDPA ระบุไว้ ทางองค์กรต้องมีนโยบายเกี่ยวกับระยะเวลาการเก็บรักษาข้อมูลพนักงาน โดยต้องกำหนดไว้อย่างชัดเจนว่าจะเก็บเป็นระยะเวลาเท่าใดและต้องลบข้อมูลที่ไม่จำเป็นเมื่อหมดอายุการใช้งาน โดยต้องลบ ทำลายข้อมูลของพนักงานที่หมดอายุแล้วออกจากทุกแหล่งข้อมูล ทั้งแหล่งเก็บดิจิทัลอย่างไฟล์ที่ดาวน์โหลดมาไว้กับเครื่องของพนักงานแต่ละคน หรือแหล่งที่เป็นกระดาษที่เก็บไว้ในแฟ้มส่วนกลาง เป็นต้น เพื่อให้แน่ใจว่าข้อมูลจะไม่ถูกนำมาใช้ต่อซึ่งจะถือเป็นการละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลนั่นเอง
- อบรมให้ความรู้พนักงาน
จัดอบรมให้ความรู้เกี่ยวกับ PDPA แก่พนักงานทุกคน เพื่อสร้างความตระหนักรู้และส่งเสริมวัฒนธรรมการปกป้องข้อมูลที่สำคัญกับทุกคน
- เลือกใช้ตัวช่วยที่เหมาะสม
ปัจจุบันมีแพลตฟอร์ม หรือโปรแกรมมากมายที่ทำออกมาเพื่อช่วยในการจัดการข้อมูลส่วนบุคคลโดยเฉพาะ เพราะโปรแกรมเหล่านี้ได้ทำการติดตั้งระบบรักษาความปลอดภัยมาให้อยู่แล้ว เมื่อเทียบกับการเก็บข้อมูลในรูปแบบไฟล์เอกสาร การใช้โปรแกรมเหล่านี้จะช่วยเพิ่มความปลอดภัยในการจัดการข้อมูลได้มากกว่า นอกจากนี้ยังสะดวกต่อการเรียกดูข้อมูลหรือบริหารจัดการภาพรวม เพราะสามารถเข้าใช้งานได้ง่ายจากที่เดียว ไม่ต้องเสียเวลาค้นหาไฟล์จากหลายแหล่ง
PDPA โอกาสในการสร้างความเชื่อมั่นให้พนักงาน
หลายคนอาจมองว่า PDPA เป็นภาระที่สร้างความยุ่งยาก แต่ในความเป็นจริงแล้ว PDPA เป็นโอกาสที่องค์กรจะได้ยกระดับมาตรฐานการจัดการข้อมูล และสร้างความเชื่อมั่นให้กับพนักงาน เมื่อองค์กรปฏิบัติตาม PDPA อย่างเคร่งครัด พนักงานก็จะรู้สึกมั่นใจว่าข้อมูลส่วนบุคคลของตนได้รับการปกป้องอย่างดี ซึ่งจะส่งผลดีต่อความผูกพันและความพึงพอใจของพนักงานในระยะยาว ซึ่ง HR จะเป็นฝ่ายงานที่มีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนการปฏิบัติตาม PDPA ในองค์กร เพื่อสร้างวัฒนธรรมการปกป้องข้อมูลส่วนบุคคลที่เข้มแข็ง และการสร้างองค์กรให้น่าเชื่อถือ น่าทำงานยิ่งขึ้น